Kur’ani

Allahu nuk do t’i krijonte njerëzit shkel e shko e as qe do t’i lente mbi tokë të paudhëzuar. I menqur është  ai qe din urtësinë e  ekzistencës së tij, e vazhdon dhe zhvillon jeten me  mëndjehollësi, e len këtë botë mbrapa vete  pa u nënshtruar e përbuzur. Qysh heret në histori njerëzit I kanë munduar këtu pytje: nga kemi ardhur? Si jetojmë? E ku do shkojmë?

 Është e vertetë se shumë prej njerëzve nuk janë interesuar për përgjigjjet e këtyre pyetjeve, dolen nga  kjo botë  ashtu sikur  erdhen  pa ditur asgjë.!! Kurse disa njerëz tjerë e lodhen veten e tyre duke hulumtuar për të vëretën, kaluan  tërë jetën e tyre e nuk arritën ta gjejnë atë, apo kanë arritur  deri tek ndonjë resolutë, ku menduan se ajo është  për të cilen kan  hulumtuar, e kurse  mes tij  dhe të vërtetës ka me  mijëra mila. Një pakicë e tyre kanë arritur në periferi të vërtetës,u mishnuan më të dhe gjetën  prehjen në të. Mirëpo Allahu nuk la  robët e Vet në këtë  konfuzitet. Ai është shumë  më i Mëshirëshëm për ta se sa ti len në dorë të fatit,  në atë mënyrë që ata të pengohen në përpjekjet e tyre për ta arritur të vërtetën. Për atë Allahu dërgoi të derguar nga ana e  Tij, të cilët barten të vërtetën tek njerëzit, ata e shpjeguan këtë çështje pa ndonjë vështirësi e pandonjë kompleksivitet. Më këtë ata ndihmojnë  të mençurit por edhe ata qe janë më pak të urtë ku për të arritur ta dinin një gjë të tillë do shpenzonin me  dhjetra vite për të ditur  sekretin e jetës. Kështuqe ndoshta  dikush  ndoshta do humbej fare, e dikush do ndahej nga ajo udhë, e dikush ndoshta do të arrinte ta njihte një sinjal të vërtetës e ata  janë të pakët.

Është e vërtet se Allahu prej se  ekziston jeta dhe të  kuptuarit dërgoi pejgamber qe ti  njoftonte ata më Vetën e Tij, tu shpjegon qëllimin e krijimit të tyre, e po ashtu ua kujton edhe  rrjedhën e tyre se ku do përfundojnë ata dhe bota si dhe i përgëzon mirëberësit më shpërblime kurse  keqbërësit  i kërcnon me denim.

Kështu i thotë Allahu të derguarit të Vet Muhamedit a.s :

“Vërtetë ti je tërheqës vrejtje. Ne të derguam ty me të vërtetën, sihariques e tërheqës vrejtje, e nuk ka ymmet-popull- qe nuk i kemi dërguar tërheqës (pejgamber) vrejtje” Fatir 23-24

Kur’ani është zëri të vërtetës më të cilën është  ndërtuar toka e qiejt. Kuptimet e tij janë rreze në të  cilat reflektohen kuptimet e shpalljes  së lartë hyjnore. Më këtë shpallje u ballafaquan të parët dhe të mbramit. Përmes këtyre  kuptimeve arriten të gjithë ata qe deshën të dijnë të vërtetën se nga erdhen ? E si jetojnë? dhe ku do shkojnë?

Është e vërtetë se Kur’ani fisniik  nuk ka  zbritur për vëtëmse para  14 shekujve edhe pse kuptimet e tij të vjetra-të reja në të janë përmbledhjet e  shpalljeve të mëparshme, këshillat e drejtuara njerëzimit qysh nga agimi i historisë. Kur’ani është përmbledhje e urtësive të mëdha, të cilat tingëlluan në veshët e popujve në kohëra të ndryshme. Në të shofim një eksponim të përpikt të udhëzimeve qiellore për të cilat pati nevojë toka përgjat brezave të kaluar. Për atë  ai është përmbledhje e të vërtetave të pandryshuara e skjarues i kujdesit hyjnore  ndaj robëve të Tij prej  se u krijuan e deri sot e derisa të mbaroj kjo botë.  Lidhur ë këtë të vërtet thotë Allahu xh.xh duke  theksuar disa këshilla të Tij.: “ Vërtetë kjo ( që thotë Kur’ani) ishte në  fletushkaat e para( shpalljet e ndryshme të pejgamberëve). Fletushkat e Ibrahimit dhe  Muses.” El ealaa 18-19.

Dhe thotë pasiqe të  këtë treguar historinë e popujve dhe të pejgamberëve të kaluar  dhe përmbledh shenimet për një numër të madh të  tyre :

“Edhe në këtë (ngjarje) ka argumente, po shumica e tyre nuk u bënë besimtarë. E Zoti ytë është padyshim i plotëfuqijshmi dhe i mëshirëshmi. E edhe  ai (Kur’ani) është  shpallje e Zotit të botëve. Atë e solli shpirti besnik (Xhibrili). E solli në zemrën tënde, për të qenë ti prej atyre që tërheqin vrejtjen (pejgamber). (të shpallem )Më gjuhë të kulluar arabe.  Dhe se ai (Kur’ani ) është i përmendur edhe në librat e mëparshëm.” Esh-shuaraa 190-196

Kurse kur flet për shkatërrimin e popujve të mëparshëm thotë: “Për arsye se kur u thuhej atyre: Nuk ka Zot tjetër  përveç Allahut, ata e mbanin vetën lartë. Dhe thoshin: “ A do ti braktisim ne zotat tanë për një poet të çmendur? Jo por ai u solli të vërtetën dhe vërtetoi të derguarit e parë.” Es-safaat 35-37E pejgamberi që  erdhi më këtë libër  e dinte se po përtrintte dinin-fenë, ai restauroj pjesët që ishin rrënuar, sqaroj simptomet e shenjat që ishin shlyer, prandaj edhe thotë pejgamberi a.s: “ Ua solla dinin-fenë, të pastër  e të çiltër, e sikur Musa të ishte gjallë tash, nuk do bënte  ndonjë gjë tjetër përvetëmse do të ndiqte rrugën time”

Vërtetë, sikur Musa a.s të ishte gjallë nuk do bënte tjetër vetëmse do ndiqte rrugën e tij( Muhamedit a.s). E njëjta  gjë është  edhe për pejgamberët tjerë, ngase pejgamberi i fundit erdhi qe të zbatoj thesarin e atyre qe i paraprinë atij në  këtë botë, erdhi qe të ndërtoj mbi  bazat e thesarit të e tyre atë që përputhet më qëllimet e tyre. Libri i tij është libri më i përpikët qe tregon se si u tha Nuhi a.s poopullit të vet, e si u tha Ibrahimi a.s popullit të vet si dhe  çka i tha secili pejgamber popullit të vet duke e udhëzuar. Vërtetë Kur’ani është udhëzim për tërë jetën.

Nëse argumentet e universit  janë argumente qe heshtin, njerëzit nxjerrin nga to  gjykime e ide e mësime, argumentet e Kur’anit janë argumente qe flasin,  njoftojnë njerëzit me Zotin e tyre si dhe udhëheqin ata. Allahu xh.xh i krijoj njerëzit në këtë univers gjigant, i bëri ata të jetojnë në një pjesë të këtij universi, atyre u dha urtësi e mëndjemprehtësi të etshme për të dijtur atë qe  e rrethon dhe atë qe është largë tij. Zoti nuk i la në konfuzitet e të humbur qe të shkapetën në një sferë  të paudhëzim. Asesi nuk i la pa udhëzues  të qetë qe do ti udhëzonte më mirësi e experiencë në rrugët e ndryshme e qe nuk do ti humbte e as nuk do habitej. Po vërtetë ata kanë me vete udhëzimin e Zotit të cilin e bartën  brez pas brezi pejgamberët, të cilët  dhanë përpjekjet e tyre gjatë jetës qe ti mësonin e udhëzonin njerëzit.

Ky udhëzim shoqëroi njerëzimin qysh nga agimi i historisë së tyre, ky udhëzim më vonë u  shkallëzua në forma e metoda të ndryshme përgjatë historisë derisa përfundoj në këtë  formë stabile në librin e mrekullueshem. Kështu iu shkrue amëshimi këtyre  udhëzimeve, të mbesin përherë fanarë ndriçues i të vërtetës dhe garantues i udhëzimit .

Ai qe e krijoj jetën  më plotë sekrete, nuk e la atë enigma të pazberthyeme për ata që kalojnë në të, për atë bëri qe  feja të  jetë çelësi qe hap dhe dëshifron këto enigma. Ai bëri  Kur’anin  burim feje të përmbledhë të gjitha mësimet e Tij prej ezelit-nga fillimi ii krijimitt deri në përfundim..

Përputhshmëria e Kur’anit më të vërtetat e universit është e vërteta e pamohueshme ngase  Zbritesi i Kur’anit njehërit edhe  Ai qe i bën retë të  levizin. Është e pamundëshme të ketë konfrontim mes të vërtetave të Kur’anit dhe të vërtetave të universit, ashtu sikur është e pamundëshme të konfrontohet fjala e të dijshmit dhe vepra e tij. Realiteti është se Kur’ani është  shprehje eAllahut (krijese qe flet), kurse universi gjigant është një Kur’an tjetër qe heshtë, qe të dy dalin nga një esencë dhe qe të dy kanë një qellim. Ndoshta  këtu qëndron sekreti i betimeve të Allahut qe  theksojnë këtë kuptim në thënjët e Tij:

“Betohem në  shuarjen (përendimin) e yjëve. E ai është betim i madh, sikur ta dini. Se më të vërtetë ai është Kur’ani i famshëm. Është në një libër të ruajtur. Atë nuk e prekë kush, vetëm të pastrit. Është i zbritur prej Zotit të botëve.” Elvakiah

Betimi në këto planete në këtë univers të gjerë, në të cilin lindin e përendojnë, është një shenjë qe tregon vendin e lartë të Kur’anit qe ne duhet  kemi rrëspekt të veçant për të! Sikur  është një univers tjetër më kuptime të gjëra e gjithëpërfshirëse pran botës materiale në të  cilën jetomë.

Ky betim është përseritur  në forma të ngjashme në suret tjera. Betimi ishte edhe në krijesat e Allahut që shifen e nuk shifen.

Atë që ne e përceptojmë nga ky univers është shumë më pak se sa ajo që ne nuk e shofim. Në të  gjitha këto Allahu u betua se Kur’ani është mrekulli qe ka buruar nga Ai, i Lartëmadhëruar është Ai, Kur’ani nuk ka mundësi të jetë nga ndonjë krijesë cila do qoftë ajo.:

“Pra unë betohem në atë qe e shihni! Edhe në atë qe nuk e shihni! Se më të vërtetë ai (Kur’ani) është fjalë e (Zotit) që e lexon i dërguari i ndershëm. Ai  nuk është fjalë  e ndonjë poeti, po ju nuk besoni. Nuk është as fjalë e ndonjë falltori, por ju nuk  përkujtoheni. Është zbritje prej Zotit të botëve!

El vakiah 38- 43

Ky betim na paraqitet edhe në formë tjetër duke theksuar vendin dhe kohën se bashku si dhe duke përfshier në vete  edhe  gjallesa tjera të cilat janë drejtuar drejt fundit të tyre të gaditur. Dalin nga  errësira  e natës qe ti paraqiten kjartësisë së ditës, i dhan lamtumirën  lëvizjes së ditës dhe presin  qetësinë e  natës. Kështu sillet toka duke përqafuar  faqet e yjëve natën pas të ketë notuar ditën për një kohë në rrezet e diellit.

“ Betohem fuqimisht në yjet që tërhiqen (ditën, e ndriçojnë natën). Që udhëtojnë e fshihen. Pasha natën kur ajo ia behën më errësirë. Pasha agimin kur ai merr frymë ( shkrep)! S’ka dyshim se  ai (Kur’ani) është thënie e të dërguarit fisnik (që e pranoj prej Zotit). Që është i fortë dhe qe ka vend të lartë të Zoti i arshit.Që është i rrespektuar atje (në mesin e engjujve) dhe besnik. Nuk është i marrë shoku i juaj (Muhammedi a.s)”  Et-tekvir 15-22

Ky Kur’an në të cilin bëhet betimi është fjala e pejgamberit fisnik, më të e dërgoi Zoti  arshit  të shënjt ta njoftoj jetën më të vërtetën El-hak e të mos  humbet sado që të  zgjat koha dhe sido që të marr jeta ndonjë trajtim gjatë përpjekjeve në këtë botë.

Duke pas parasyshë se Kur’ani fisnik ishte bazë e civilizimit të madh  njerëzore, ai ishte edhe motivues i revulucioni shpirtrorë e ideore, ai përcolli e përshkroj historinë e botës përgjatë etapave të ndryshme. Ne do mundohemi më ndihmen e Allahut ti skjarojmë shkurtazi disa  specifika të  lëvizjeve të cilat kan ndikim të pamohueshëm dhe të thellë në jetë.

Është e vërtetë se  suksesi i renesancave dhe qendrimi i tyre është i lidhur ngusht më ndjenjat  dhe idetë,them  troç  avansimi dhe ngritja e vërtetë nuk mund të  realizohet ndryshe përvetëmse duke u bazuar në  ndjenjat fertile dhe ciltërsinë e ideve. Për atë është e domosdoshme qe revolucionet sociale të paraprihen nga  revulucionet letrare, të cilat do ti mbushnin zemrat dhe mendjet më besim e mbështetje për  ato revulucione. Popujt mund të ballafaqohen më lëkundje të përkohshme, madje thymje të ndryshme apo edhe  triumfe e fitore të shpejta, civilizimet mund të  ballafaqohen më fenomenin e baticës dhe  zbaticës për shkaqe të ndryshme qoftë lokale apo edhe personale.Në të gjitha këto çështje historianët i shikojnë më një sy vrojtues pa pritur ndonjë rezultat  afatgjatë. Ndërsa  renesancat të cilat shoqërohen më vigjilencë  të gjere njerëzorë e përmbushen me emocione vullkanike dhe shiket  profande, këto çështje  janë të rrëzikshme dhe më konsekuenca.!!

Për shëmbull sot shofim atë se çka bëri Muhamed Ali Pasha, mëkëmbësi i Egjiptit para  një shekulli, ky njeri ka ba ndryshime gjigante dhe esenciale në tërë vendin, triumfet e tij ushtarake ishin shumë të mëdha saqe nuk mbahen mend  më shekuj, ky njeri i mbushi  më frikë zemrat e armiqëve të tij. Kështu  këto vënde u bashkuan kundër tij dhe iu kundërvyen të gjithë se bashku dhe e munden atë në tokë dhe në det. Mesa vdiq ky burrë më të vdiq edhe  rënesanca që e ndërtoj ai.! Athua përse ?

Ngase kjo renesance nuk kishte rrenjet ne  ndjenjat e populates se pergjitheshme, poashtu  kjo renesance nuk kishte me vetee  gard shkrimtaresh e ideologësh të cilët do ta prezantonin atë, po ashtu rreth kësaj renesancë nuk u afruan dietarët e letrarët, të cilët duhej ta përcillnin rrënjën e kësaj renesancë në trollin e duhur ku do i garantohej jeta e ti garantohej zhvillimi dhe vazhdimi i saj.

Krahaso këtë lëvizje që e bëri ushtaraku Muhamed Ali dhe lëvizjen që i parapriu kësaj lëvizje disa vite, kam për qellim lëvizjen e të drejtave të njeriut në Francë. Kësaj lëvizje i paraprinë përpjekjet e dietareve,letrave e publicistëve, të cilët mbollën  në gjak këtë lëvizje dashurinë për  lirinë  dhe urrejtjen për  padrejtësinë. Artikujt e tyre shtonin flaken e dashurise në zemrat e publikut dhe  ndriconin rrugën e ardhmnerisë dhe aktualitetin. Krahaso gjithë ashtu edhe këtë lëvizje edhe më revulucionin e klasave të cilen e  ndezën  rusët. Ata ban që propaganda tërheqëse ti  paraprinte dhe të përcillte revulucionit. Formuan parimet e tyre i bazuan në shpresat e ëndërrat e atyre qe ishin të shtypur dhe ëndërrat atyre e ambicioze..Në çfardo rasti kur pësonin ndonjë humbje e raamje, së shpejti gjenin  kush u dilte në ndihmë në përpjekjet e reja të revulucionit  me shpresa afatëgjate. Një gjë e tillë vërteton atë që tham më parë se  ngritjet e mëdha  nuk qendrojnë e vazhdojnë për vetëmse sa është lidhëshmëria e ndjenjave dhe ideve më vete shpirtin dhe mëndjen e njeriut.

Renesanca që shoqëroi Kur’anin është një shoqërim i ditës me  diellin. Ajo  gjet shkaqet e jetës dhe lulëzimit në këtë libër në atë mënyrë që fascionon mëndjet e mendimtarëve.

Ky Kur’an i siguroj rënesancës Islame elemente të ekzistencës dhe kompletimit në atë mënyrë që nuk do arrinin formonin njëmijë minsitri të propagandas që  do të  rreshtohenin për të ushqyer ndjenjat e emocionet dhe mendimet më mijëra filma vigjilentë dhe oratorë të rangut të lartë.

Ky Kur’an ishte për lëvizjen  Islame gazeta, radio, libër dhe oratoria  e saj. Nga ajetet e tij u lekundën e dridhen breza e breza te  stagnuara ku morrën dridhjen e jetës, më ndihmën e tij i thyen prangat e  xhahiljetit të parë ku mbi të ndërtuan një rënesancë të re e cila u karakterizua  më të vërteta dhe  llogot e veta: rënesance e cila nuk u ndertua e nuk u nis  vetëm nga një njeri dhe të vdes më të, por kjo  rënesancë  buron  nga  thellësitë e shpirtërave të cilët besuan  fuqimisht e padyshim dhe më bindje. Në atë mënyrë që pothuejse secili nga këta bartës të këtij misioni janë  njehërit edhe :

“Thuaj : “Namazi im, kurbani im, jeta ime  dhe vdekja ime janë thjeshtë për Allahun Zotin e botëve!

Ai nuk ka shok ( nuk adhuroj tjetër) Më këtë.( thjeshtësi të adhurimit vetëm për Zotin) jam I urdhëruar  dhe jam i pari i muslimanëve (i pari që e pranoi dhe i bindem)! El-enaam 162-163.

Islami persosi  lidhjen e mesazhit të vet qiellor  më  ata që  e pranuan atë si dhe jetës të cilën deshirojnë ta jetojnë ata.  Kur’ani ishte  mbështetës esencial e shpirtërore dhe mëndore i përpjekjeve të ndjekësve të vet dhe i punës së tyre të sistematizuar në orientimin e tyre në jetë  si dhe riorientimin e saj në baza  më të forta. Kur hyjmë  në kapitullin e  krhasimit në mes  shtyllave letrare të revulucioneve të ndryshme, gjejmë se lidhëshmëria e muslimanit më Kur’anin është shumë  më  e fortë dhe e pastër se sa lidhëshmëria e komunistëve më librin e “Marksit” e të tjerëve. Si dhe të demokratëve më librin e “Ruso” e të tjerëve. Vërshimi  ideor qe nep Kur’ani dhe  çlirimi i gjokeseve nga ai  rritë entuziazmin për të, ai është  largë krahasimit më çfardo rënesance dhe revulucioni  qoftë në të kaluaren e lashtë aapo edhe të afërt.

“ A nuk e shf se shpata prêt më forcën e vet edhe nëse thuhet se shpata lëvizen nga  shkopi”

Suksesi i propagandës shpirtërore dhe ideore që Kur’ani e  krijojë ( në zemrat e mendjet e besimtarëve),ai  hodhi dobësinë në zemrat e armiqëve të vet. Ata e luftuan atë (Islamin e Kura’anin ) por në  zemrat e tyre kishte dyshim në qëndrimet dhe çështjet e tyre. Egzistojnë më mijëra njerëz që e luftojnë Islamin e në mbrendine e tyre  kan rrespekt për të vërtetën e tij dhe  vërtetojnë mesazhin e tij. Kur’ani shtroj argumentet e veta dhe metodat e veta në mënyrë të qartë e të prerë çka nuk la vend për dyshim që mund të depërtonte në shpirtërat e njerëzve, thirrja e tij ishte e lartë sa nuk  tejkalohet. Nuk ka sukses më të madh për mesazhin  sesa kur armik e ndien në mbrendinë e vet se ai nuk është në të drejtë. Nuk ka sukses më të madh për mesazhin se sa kur ky mesazh arrinë të ndikoj në  radhët e armikut deri në atë shkallë që të ndaj njeriun nga vetëvetja e tij!?

Kur’ani arriti të ketë këtë ndikim tek miqët dhe armiqët me disa  sekrete e mrekulli të cilat i prezentuan dietarët nga libri i Zotit dhe disa  sekrete të amshueshmërisë të cilën ia dha Zoti ajeteve të tij.Adhuruesit e  mrekullive materiale nuk i  pëlqenin këto konsekuenca të ndikimit të tij. Ata thonin

 Duke  shpresuar : “Sikur të ishte  ndonjë Kur’an që më të do të ecnin malet, që më të do të plasej toka, që më të do të flisnin të vdekurit” Er-rra’d 31

Jo.  Më këtë  Kur’an ecin  burrat ( njerëzit), më të ndreqet  toka e më të flasin të gjallit. Ky libër riformon jetën në  modele të reja, e shpirtërave iu kthen shikimin e  shëndoshë , njerëzit i mbron nga e keqja e djajëve, ndytësitë e  të marrëve dhe traditat e  injorantëve dhe  mohuesve. Ky është libri i  ekzistences, atë e njef kush njef vetën e vet dhe kush  din qellimin e jetës së vet që nga fillimi e deri në mbarim, ndërsa mohuesit do ta dijn të vërtetën e tij nesër nëse nuk e dijn sot. “ Jo, (ata nuk besojnë) se e tërë çështja i takon vetëm Allahut. A nuk e kanë të qartë ata që besuan se, sikur të donte Allahu do ti drejtonte në rrugë të drejtë të gjithë njerëzit, por ata që nuk besuan e për shkak të asaj që bënë, do t’i godas vazhdimisht  fatkëqësi e kohës ose do ta rrethojë ( fatkëqësia) vendin e tyre deri sa të vijë urdhëri i Allahut. Allahu nuk e then premtimin” Er-rra’d